Het koninkrijk
Karstonia
Land en volk
Karstonia is een klein land in Noordeuropa (tussen 56 en
61 graden noorderbreedte en 18 en 23 graden oosterlengte),
grenzend aan Estland en Letland en door een zeestraat
(Jorlandssund) van Zweden in het westen en Finland (Finse
golf) in het noorden gescheiden. Landschappelijk sluit het
land aan bij de Baltische laagvlakte en alleen in het midden
en westen rijst het land tot boven de 200 meter op. Hier en
daar steken enkele heuvelruggen boven de 300 meter uit en de
hoogste "berg" van het land, de Kyrkkanbjerg, bereikt een
hoogte van 420 meter boven zeeniveau. Naald- en loofbossen
bedekken ongeveer tweederde van het land. Er zijn ongeveer
duizend meren, waarvan het grootste het Meer van Petsamo is,
tenminste, als men niet het Meer van Riga meerekent. De
kusten bestaan in het noorden en westen uit scheren
(rotsgrond) en omvatten enkele honderden eilanden, terwijl
de zuidelijke eilanden opgebouwd zijn uit kalkformaties en
zandgrond. Akkerbouw is voornamelijk in het zuiden en westen
van het land en op de eilanden te vinden, terwijl de
veeteelt en bosbouw met name in het noorden overheerst.
De landbouw was eens de belangrijkste vorm van bestaan voor
het merendeel der Karstonianen, evenals de visserij, maar
tegenwoordig is nog slechts anderhalf procent van de
beroepsbevolking werkzaam in de landbouw. Ook de visserij
heeft de afgelopen jaren met een dramatische afname te maken
gehad en speelt tegenwoordig nauwelijks enige rol van
betekenis.
Karstonia heeft een goede infrastructuur met spoorwegen, en
(snel)wegen tussen de meeste grotere steden en met
vliegverbindingen met omringende landen en de rest van de
wereld. De geringe bevolkingsdichtheid leidt ertoe dat het
land per hoofd van de bevolking een verhoudingsgewijs hoge
uitgavenpost heeft aan het onderhoud en opbouw van de
infrastructuur in het land. In de afgelopen honderd jaren
hebben de meeste Karstonianen zich in de grotere steden
gevestigd en de ontvolking van het platteland wordt als een
groot probleem gezien.
Het merendeel der bevolking spreekt Karstoniaans, een aan
het Deens en Zweeds verwante taal. Tot in de jaren zeventig
was de bevolking tamelijk homogeen, met twee grote te
onderscheiden bevolkingsgroepen, Karstonianen en Galoniërs
(welke natuurlijk ook Karstonianen zijn, maar een
Fin-Oegrische taal spreken, het Galonisch (sterk verwant aan
het Fins en Estisch)). Daarnaast zijn er een aantal
minderheden zoals de Bellanders (welke een aan het
Karstoniaans verwante taal spreken) en de Lijven (enkele
honderden, van Fins-Oegische afkomst), woonachtig langs de
Letse grens. In de afgelopen dertig jaren nam de immigratie
naar Karstonia sterk toe, met name uit Oosteuropa, Azië en
Afrika en anno 2005 telde het land ongeveer 280.000 inwoners
van buitenlandse afkomst. Daarmee samenhangend heeft
Karstonia ook een nieuwe religie binnen zijn grenzen
gekregen, de Islam. De meeste Karstonianen bekennen zich
evenwel tot de Evangelisch-Lutherse (staats)kerk.
Politiek
Karstonia is sedert 1917 een parlementaire demokratie. Een
uitzondering was de periode van 1937 tot 1944 toen het land
een halffascistisch regime kende en van 1944 tot 1946
(bezetting door Sovjet-Unie). Sedert 1917 is het land ook
een koninkrijk. De functie van de koning is sinds 1949
geheel ceremonieel. De monarchie is niet geheel onomstreden
en verscheidene malen is een poging gedaan om een republiek
in te voeren, in 1946 werd hierover zelfs een referendum
gehouden. De Karstoniaanse volksvertegenwoordiging
(Rijksdag) bestaat uit 320 afgevaardigden die eenmaal in de
vijf jaar gekozen worden. Een van de zetels is gereserveerd
voor de voorzitter van de Rijksdag die altijd afkomstig is
uit de grootste partij. Sedert 2007 bevinden zich 8 partijen
in de Rijksdag. De twee grootste partijen zijn de
conservatieve partij en de sociaal-deomocratische partij.
Daarnaast zijn er dertig vaste zetels voor de drie autonome
regio´s Åland, Belland en Galonia (gebaseerd op het
bevolkingsaantal).
Korte
geschiedenis
Het was Tacitus die in zijn boek Germania voor het eerst
over de “eilanden” in het noorden sprak. Karstonia werd rond
het begin van de jaartelling echter voornamelijk door
Fin-Oegrische stammen bewoond. Pas in de vijfde eeuw drongen
Germaanse stammen het land binnen. De Marckar, door de
steeds machtiger wordende Svear vanuit hun oorspronkelijke
woongebieden in midden-Zweden verdreven, koloniseerden west
en zuid-Karstonia en etableerden hier een groot aantal
zelfstandige koninkrijkjes.
In de 12e eeuw ontwikkelde het in de tussentijd gekerstende
Karstonia onder druk van de toenemende Deense expansie in
het Oostzeegebied zich in de richting van een feodale
samenleving en tot een eenheid. In de 13e eeuw breekt een
bloeiperiode voor het land aan, met de komst van het
Hanze-verbond, de stichting van een groot aantal
handelssteden en de verovering van Estland door de
Karstoniaanse koningen. Het Karstoniaanse koninkrijk gaat in
1361 evenwel ten onder en het land zou tot 1523 onder de
Deense kroon vallen. Na 1523 wordt Karstonia tussen Polen,
Denemarken en Zweden verdeeld, om honderd jaar later geheel
Zweeds te worden en vanaf 1726 Russisch. Eerst als
vazalstaat, die niet alleen het huidige Karstonia omvatte,
maar ook Estland (oost-Karstonia) en Koerland, totdat een
opstand in 1764 een einde maakt aan de relatieve
zelfstandigheid en het land een deel van het Russische
imperium wordt. Tussen 1812 en 1917 is het land een
groothertogdom. Het einde van de 19e en het begin van de 20e
eeuw wordt gekenmerkt door een snelle industriële
ontwikkeling in Karstonia, maar ook door een grote
maatschappelijke misére. Na de Russische revolutie verklaart
Karstonia zich op 18 december 1917 onafhankelijk.
Binnenlandse troebelen leidden in 1937 tot een staatsgreep
die een halffascistisch bewind aan de macht brengt. Na de
Duitse inval in de Sovjet-Unie strijdt Karstonia als een
bondgenoot mee aan Duitse zijde, maar wordt in 1944 geheel
door Sovjettroepen bezet. Onderhandelingen leidden ertoe dat
Karstonia vanaf 1946 als een neutrale staat blijft bestaan
en gedwongen is om een Sovjetvriendelijke politiek te
voeren. In 1995 wordt het land lid van de EU.
Officiële
naam: Köngariket Karstonia
Oppervlakte: 64.370 km²
Inwonertal: 2.860.431 (1-1-2008)
Staatsvorm: koninkrijk
Nationale feestdag: 18 december
(onafhankelijkheidsdag 1917)
Bevolkingsdichtheid: 44 inw./km²
Bevolkingsgroei: 0,75 % (2007)
Gem. levensverwachting: man 76,7 jr., vrouw 80,6 jr.
De vijf
grootste steden (plus inwoneraantal):
- Marckfontänn (412.400)
- Okthamna (259.900)
- Estilhamna (158.500)
- Eskunforssa (143.400)
- Petsamo (95.100)
Talen:
Karstoniaans (95 %), Galoni (3 %), Bellands (2 %) en Lijfs
(enkele honderden sprekers).
Godsdiensten: Evangelisch-Luthers (44 %),
Rooms-Katholiek (4,5 %), Russisch-Orthodox (3,5 %), Moslim
(2 %), Joods (0,5 %), overig (1 %), onkerkelijken (44,5 %).
Universiteiten: Marckfontänn (1630), Orested (1859),
Okthamna (1924), Estilhamna (1961), Petsamo (1975),
Eskunforssa (2001).
Bestuur
Hoofdstad: Marckfontänn
Bestuurlijke indeling: 11 provincies, waarvan 3
autonoom (te weten Belland, Åland en Galonia).
Staatshoofd: Henrik Otkar II van Åsenborg-Jöhvas (in
functie sinds 2007).
Volksvertegenwoordiging: Rijksdag (één kamer met 320
leden die om de vijf jaar gekozen worden).
Belangrijkste politieke partijen: KDP (Conservatieve
partij), KSP (sociaal-demokratische partij), KKP
(Christen-demokratische partij).
Minister-president: Hjalmar Dahlström
Minister van Buitenlandse Zaken: Maria Wassiljevska.
Geografie
en klimaat
Hoogste berg: Kyrkkanbjerg (420 m)
Grootste meer: Petsamosjö (2654 km²)
Belangrijkste rivieren: Marck (346 km), Ore (184 km),
Newar (136 km).
Klimaat: gematigd klimaat met neerslag in alle
jaargetijden.
Gem. temperatuur in januari en juli: -2,2 °C resp.
17,5 °C.
Gem. hoeveelheid neerslag: 560 mm per jaar.
Economie
BNP: 55,7 miljard Euro (2005).
Munteenheid: Euro.
Inflatie: 3 % (2005).
Werkloosheid: 6 % (2005).
Beroepsbevolking: Landbouw 1,5 %, Industrie 27 %,
Diensten 71,5 %.
Uitvoer: Chemische produkten, technologische
produkten, levensmiddelen, grondstoffen.
Invoer: olie, technologische produkten, auto´s,
levensmiddelen, grondstoffen.
Voornaamste handelspartners: Europese Unie, Verenigde
Staten, Rusland.
Voornaamste bedrijven: Eskar MA
(financiën/verzekeringen), Forsmark MA (hout/papier,
chemische produkten), Karstelecom (informatica,
telecommunicatie), Bokars MA (technologische produkten),
Okthamna Skippsverk MA (scheepvaart).
Toonaangevende kranten: Estilkärna Posten (soc.dem.),
Västfontännlands Nüheter (liberaal), Allmänta Karstonienska
Dagbladet (cons.).
Internationale organisaties
Lid van: EU (1995), Verenigde Naties (1954), Noordse
Raad (1952), Raad van Europa (1954), CvsE, Unesco, Unctad,
WHO, FAO, ILO, ECE, GATT, OESO, IMF, Wereldbank.
Internationale communicatie
int.netnummer: +360
Netnummers: Marckfontänn 011, Okthamna 021,
Eskunforssa 031, Estilhamna 041.
Internetcode: KS
Landcode: KS
Tijd
Tijdzone: GMT +1
Volkslied
Volkslied: Åt landet det sköna.
Provincies
Västfontännland, Östfontännland, Tillskärna, Estilskärna,
Marckland, Menovië, Jorland, Gotland, Galonia, Åland,
Belland (De drie laatsgenoemde provincies hebben een
gedeeltelijk zelfbestuur)
Grote
rivieren
Marck 346 km, Ore 184 km, Newar 136 km, Kurka 104 km, Hjort
72 km, Grynd 64 km
Kanalen
Ochlundkanaal 52 km, Tillforskanaal 35 km, Järvökanaal 29
km, Estilkanaal 22 km
Vliegvelden
Kungholma (Marckfontänn), Theborg (Petsamo), Västborg
(Okthamna)
Daarnaast zijn er nog zes regionale vliegvelden
Belangrijke spoorwegverbindingen
Marckfontänn – Okthamna – Visby – Belfors
Eskunforssa – Marckfontänn – Estilhamna – Tallinn –
Petersburg
Marckfontänn – Orested – Riga (Vilnius/Moskou)
Veerdiensten
Veskaborg – Mariehamna
Visby – Oskarshamn (Zweden)
Nyhamna – Nynäshamn (Zweden)
Wartenska – Turku/Helsinki (Finland)
Okthamna – Gdansk (Polen)
Lees
Den Karstonienska
Tidning af Nederländerna (vanaf uitgave 54 - februari
2000)
 |