KARSTONIA Terug naar projecten, landen en publicaties

Het koninkrijk Karstonia

Land en volk
Karstonia is een klein land in Noordeuropa (tussen 56 en 61 graden noorderbreedte en 18 en 23 graden oosterlengte), grenzend aan Estland en Letland en door een zeestraat (Jorlandssund) van Zweden in het westen en Finland (Finse golf) in het noorden gescheiden. Landschappelijk sluit het land aan bij de Baltische laagvlakte en alleen in het midden en westen rijst het land tot boven de 200 meter op. Hier en daar steken enkele heuvelruggen boven de 300 meter uit en de hoogste "berg" van het land, de Kyrkkanbjerg, bereikt een hoogte van 420 meter boven zeeniveau. Naald- en loofbossen bedekken ongeveer tweederde van het land. Er zijn ongeveer duizend meren, waarvan het grootste het Meer van Petsamo is, tenminste, als men niet het Meer van Riga meerekent. De kusten bestaan in het noorden en westen uit scheren (rotsgrond) en omvatten enkele honderden eilanden, terwijl de zuidelijke eilanden opgebouwd zijn uit kalkformaties en zandgrond. Akkerbouw is voornamelijk in het zuiden en westen van het land en op de eilanden te vinden, terwijl de veeteelt en bosbouw met name in het noorden overheerst.
De landbouw was eens de belangrijkste vorm van bestaan voor het merendeel der Karstonianen, evenals de visserij, maar tegenwoordig is nog slechts anderhalf procent van de beroepsbevolking werkzaam in de landbouw. Ook de visserij heeft de afgelopen jaren met een dramatische afname te maken gehad en speelt tegenwoordig nauwelijks enige rol van betekenis.
Karstonia heeft een goede infrastructuur met spoorwegen, en (snel)wegen tussen de meeste grotere steden en met vliegverbindingen met omringende landen en de rest van de wereld. De geringe bevolkingsdichtheid leidt ertoe dat het land per hoofd van de bevolking een verhoudingsgewijs hoge uitgavenpost heeft aan het onderhoud en opbouw van de infrastructuur in het land. In de afgelopen honderd jaren hebben de meeste Karstonianen zich in de grotere steden gevestigd en de ontvolking van het platteland wordt als een groot probleem gezien.
Het merendeel der bevolking spreekt Karstoniaans, een aan het Deens en Zweeds verwante taal. Tot in de jaren zeventig was de bevolking tamelijk homogeen, met twee grote te onderscheiden bevolkingsgroepen, Karstonianen en Galoniërs (welke natuurlijk ook Karstonianen zijn, maar een Fin-Oegrische taal spreken, het Galonisch (sterk verwant aan het Fins en Estisch)). Daarnaast zijn er een aantal minderheden zoals de Bellanders (welke een aan het Karstoniaans verwante taal spreken) en de Lijven (enkele honderden, van Fins-Oegische afkomst), woonachtig langs de Letse grens. In de afgelopen dertig jaren nam de immigratie naar Karstonia sterk toe, met name uit Oosteuropa, Azië en Afrika en anno 2005 telde het land ongeveer 280.000 inwoners van buitenlandse afkomst. Daarmee samenhangend heeft Karstonia ook een nieuwe religie binnen zijn grenzen gekregen, de Islam. De meeste Karstonianen bekennen zich evenwel tot de Evangelisch-Lutherse (staats)kerk.

Politiek
Karstonia is sedert 1917 een parlementaire demokratie. Een uitzondering was de periode van 1937 tot 1944 toen het land een halffascistisch regime kende en van 1944 tot 1946 (bezetting door Sovjet-Unie). Sedert 1917 is het land ook een koninkrijk. De functie van de koning is sinds 1949 geheel ceremonieel. De monarchie is niet geheel onomstreden en verscheidene malen is een poging gedaan om een republiek in te voeren, in 1946 werd hierover zelfs een referendum gehouden. De Karstoniaanse volksvertegenwoordiging (Rijksdag) bestaat uit 320 afgevaardigden die eenmaal in de vijf jaar gekozen worden. Een van de zetels is gereserveerd voor de voorzitter van de Rijksdag die altijd afkomstig is uit de grootste partij. Sedert 2007 bevinden zich 8 partijen in de Rijksdag. De twee grootste partijen zijn de conservatieve partij en de sociaal-deomocratische partij. Daarnaast zijn er dertig vaste zetels voor de drie autonome regio´s Åland, Belland en Galonia (gebaseerd op het bevolkingsaantal).

Korte geschiedenis
Het was Tacitus die in zijn boek Germania voor het eerst over de “eilanden” in het noorden sprak. Karstonia werd rond het begin van de jaartelling echter voornamelijk door Fin-Oegrische stammen bewoond. Pas in de vijfde eeuw drongen Germaanse stammen het land binnen. De Marckar, door de steeds machtiger wordende Svear vanuit hun oorspronkelijke woongebieden in midden-Zweden verdreven, koloniseerden west en zuid-Karstonia en etableerden hier een groot aantal zelfstandige koninkrijkjes.
In de 12e eeuw ontwikkelde het in de tussentijd gekerstende Karstonia onder druk van de toenemende Deense expansie in het Oostzeegebied zich in de richting van een feodale samenleving en tot een eenheid. In de 13e eeuw breekt een bloeiperiode voor het land aan, met de komst van het Hanze-verbond, de stichting van een groot aantal handelssteden en de verovering van Estland door de Karstoniaanse koningen. Het Karstoniaanse koninkrijk gaat in 1361 evenwel ten onder en het land zou tot 1523 onder de Deense kroon vallen. Na 1523 wordt Karstonia tussen Polen, Denemarken en Zweden verdeeld, om honderd jaar later geheel Zweeds te worden en vanaf 1726 Russisch. Eerst als vazalstaat, die niet alleen het huidige Karstonia omvatte, maar ook Estland (oost-Karstonia) en Koerland, totdat een opstand in 1764 een einde maakt aan de relatieve zelfstandigheid en het land een deel van het Russische imperium wordt. Tussen 1812 en 1917 is het land een groothertogdom. Het einde van de 19e en het begin van de 20e eeuw wordt gekenmerkt door een snelle industriële ontwikkeling in Karstonia, maar ook door een grote maatschappelijke misére. Na de Russische revolutie verklaart Karstonia zich op 18 december 1917 onafhankelijk. Binnenlandse troebelen leidden in 1937 tot een staatsgreep die een halffascistisch bewind aan de macht brengt. Na de Duitse inval in de Sovjet-Unie strijdt Karstonia als een bondgenoot mee aan Duitse zijde, maar wordt in 1944 geheel door Sovjettroepen bezet. Onderhandelingen leidden ertoe dat Karstonia vanaf 1946 als een neutrale staat blijft bestaan en gedwongen is om een Sovjetvriendelijke politiek te voeren. In 1995 wordt het land lid van de EU.

Officiële naam: Köngariket Karstonia
Oppervlakte: 64.370 km²
Inwonertal: 2.860.431 (1-1-2008)
Staatsvorm: koninkrijk
Nationale feestdag: 18 december (onafhankelijkheidsdag 1917)
Bevolkingsdichtheid: 44 inw./km²
Bevolkingsgroei: 0,75 % (2007)
Gem. levensverwachting: man 76,7 jr., vrouw 80,6 jr.

De vijf grootste steden (plus inwoneraantal):
- Marckfontänn (412.400)
- Okthamna (259.900)
- Estilhamna (158.500)
- Eskunforssa (143.400)
- Petsamo (95.100)

Talen: Karstoniaans (95 %), Galoni (3 %), Bellands (2 %) en Lijfs (enkele honderden sprekers).
Godsdiensten: Evangelisch-Luthers (44 %), Rooms-Katholiek (4,5 %), Russisch-Orthodox (3,5 %), Moslim (2 %), Joods (0,5 %), overig (1 %), onkerkelijken (44,5 %).
Universiteiten: Marckfontänn (1630), Orested (1859), Okthamna (1924), Estilhamna (1961), Petsamo (1975), Eskunforssa (2001).

Bestuur
Hoofdstad: Marckfontänn
Bestuurlijke indeling: 11 provincies, waarvan 3 autonoom (te weten Belland, Åland en Galonia).
Staatshoofd: Henrik Otkar II van Åsenborg-Jöhvas (in functie sinds 2007).
Volksvertegenwoordiging: Rijksdag (één kamer met 320 leden die om de vijf jaar gekozen worden).
Belangrijkste politieke partijen: KDP (Conservatieve partij), KSP (sociaal-demokratische partij), KKP (Christen-demokratische partij).
Minister-president: Hjalmar Dahlström
Minister van Buitenlandse Zaken: Maria Wassiljevska.

Geografie en klimaat
Hoogste berg: Kyrkkanbjerg (420 m)
Grootste meer: Petsamosjö (2654 km²)
Belangrijkste rivieren: Marck (346 km), Ore (184 km), Newar (136 km).
Klimaat: gematigd klimaat met neerslag in alle jaargetijden.
Gem. temperatuur in januari en juli: -2,2 °C resp. 17,5 °C.
Gem. hoeveelheid neerslag: 560 mm per jaar.

Economie
BNP: 55,7 miljard Euro (2005).
Munteenheid: Euro.
Inflatie: 3 % (2005).
Werkloosheid: 6 % (2005).
Beroepsbevolking: Landbouw 1,5 %, Industrie 27 %, Diensten 71,5 %.
Uitvoer: Chemische produkten, technologische produkten, levensmiddelen, grondstoffen.
Invoer: olie, technologische produkten, auto´s, levensmiddelen, grondstoffen.
Voornaamste handelspartners: Europese Unie, Verenigde Staten, Rusland.
Voornaamste bedrijven: Eskar MA (financiën/verzekeringen), Forsmark MA (hout/papier, chemische produkten), Karstelecom (informatica, telecommunicatie), Bokars MA (technologische produkten), Okthamna Skippsverk MA (scheepvaart).
Toonaangevende kranten: Estilkärna Posten (soc.dem.), Västfontännlands Nüheter (liberaal), Allmänta Karstonienska Dagbladet (cons.).

Internationale organisaties
Lid van: EU (1995), Verenigde Naties (1954), Noordse Raad (1952), Raad van Europa (1954), CvsE, Unesco, Unctad, WHO, FAO, ILO, ECE, GATT, OESO, IMF, Wereldbank.

Internationale communicatie
int.netnummer: +360
Netnummers: Marckfontänn 011, Okthamna 021, Eskunforssa 031, Estilhamna 041.
Internetcode: KS
Landcode: KS

Tijd
Tijdzone: GMT +1

Volkslied
Volkslied: Åt landet det sköna.

Provincies
Västfontännland, Östfontännland, Tillskärna, Estilskärna, Marckland, Menovië, Jorland, Gotland, Galonia, Åland, Belland (De drie laatsgenoemde provincies hebben een gedeeltelijk zelfbestuur)

Grote rivieren
Marck 346 km, Ore 184 km, Newar 136 km, Kurka 104 km, Hjort 72 km, Grynd 64 km

Kanalen
Ochlundkanaal 52 km, Tillforskanaal 35 km, Järvökanaal 29 km, Estilkanaal 22 km

Vliegvelden
Kungholma (Marckfontänn), Theborg (Petsamo), Västborg (Okthamna)
Daarnaast zijn er nog zes regionale vliegvelden

Belangrijke spoorwegverbindingen
Marckfontänn – Okthamna – Visby – Belfors
Eskunforssa – Marckfontänn – Estilhamna – Tallinn – Petersburg
Marckfontänn – Orested – Riga (Vilnius/Moskou)

Veerdiensten
Veskaborg – Mariehamna
Visby – Oskarshamn (Zweden)
Nyhamna – Nynäshamn (Zweden)
Wartenska – Turku/Helsinki (Finland)
Okthamna – Gdansk (Polen)

Lees Den Karstonienska Tidning af Nederländerna (vanaf uitgave 54 - februari 2000)