Républiq Île de Romanhe

Île de Romanhe is een zelfstandige republiek in de zuidelijke Indische Oceaan, ongeveer 1500 kilometer ten noordwesten van de Kerguelen en 2500 kilometer zuidoostelijk van Zuid Afrika. Het is een geïsoleerd, dunbevolkt en bergachtig land met een overwegend koud en winderig klimaat. Het eiland is van vulkanische oorprong en ontstaan na een reusachtige voorhistorische uitbarsting. De hoogste toppen steken ruim tweeduizend meter boven zeeniveau uit en hier en daar komt vulkanische activiteit voor. Aardbevingen zijn evenmin ongewoon. De zomers zijn koel en regenachtig, terwijl 's winters de temperatuur, zeker in de bergen, niet zelden tot onder het vriespunt daalt. Van mei tot oktober kunnen er grote hoeveelheden sneeuw vallen.

Geschiedenis
Het eiland werd op 27 februari 1772 door de Franse zeevaarder Jean de Boiguehenneuc ontdekt. De Boiguehenneuc was in januari van dat jaar tezamen met Yves de Kerguelen-Trémarec vanuit Mauritius zuidwaards gevaren en op hun tocht hadden zij al de eilandengroep de Kerguelen ontdekt. Daar verloren de beide schepen het contact met elkaar en De Boiguehenneuc was nu op weg terug naar Mauritius toen hij opnieuw land in zicht kreeg. Hij noemde het eiland Île de Boiguehenneuc en nam het voor Frankrijk in bezitting.
Hij maakte melding van talloze vuren in de bergen en in tegenstelling tot de omringende eilanden bleek Île de Boiguehenneuc niet onbewoond te zijn. Een onbekend volk hield zich in de ontoegankelijke berggebieden op, waar zij volgens rapporten van de Fransen de vulkaan aanbaden en niet schroomden om eventuele vijanden in de krater te werpen. In hoeverre dit op waarheid berustte is onduidelijk, daar het handjevol Franse scheepslieden onder bevel van de Boiguehenneuc zelf (Yves de Kerguelen-Trémarec zette hier nooit zijn voet aan wal) er niet in slaagde enig contact met de bevolking te leggen.

Vier jaar later deed James Cook het eiland aan en ook hij maakte melding van het merkwaardige volk dat daar zou wonen, maar belangrijker was volgens hem de grote rijkdom aan dierenleven in de wateren rond het eiland. Dat was het begin van een grote slachting die de gehele 19e eeuw doorging en ertoe leidde dat het gehele bestand aan walvissen, zeehonden, pinguins en walrussen binnen honderd jaar vrijwel uitgeroeid werd. Er werden in de eerste helft van de 19e eeuw geen pogingen gedaan om het eiland te koloniseren. De voornamelijk Engelse en Amerikaanse jagers bleven zelden langer dan enkele seizoenen, schapen gedijden in het vochtige klimaat niet of werden door de Ilja Romanen, zoals de bevolking van het eiland zich noemde, gedood. De eerste min of meer vaste bewoners van Europese afkomst waren zendelingen die de Ilja Romanen wilden kerstenen. In 1860 overwinterde een kleine expeditie onder leiding van Pierre L'Augurque op Île de Boiguehenneuc en stichtte twee kleine handelsnederzettingen: Port de Napoleon en Port Augurq. In 1871 deporteerde de Franse overheid 1500 strafgevangenen naar de nieuwe kolonie, die daar tewerk gesteld werden met de opbouw van de inmiddels tot Port de Boiguehenneuc omgedoopte stad. Later werden ook bedelaars, landlopers en andere ongewenste personen naar Île de Boiguehenneuc gestuurd. De meesten van hen overleefden slechts enige jaren.

In 1893 werd het eiland officieel bij het Franse koloniale rijk ingelijfd. De nood onder zowel de kolonisten als de Ilja Romaanse bevolking was enorm groot en rond 1900 verwachtte men dat de oorspronkelijke bevolking spoedig zou uitsterven. De overgebleven Ilja Romanen werden gedwongen om over te gaan tot het Rooms-Katholieke geloof, hun taal, zeden en oorspronkelijke religie werden verboden, maar zij stierven niet uit. In de jaren twintig en dertig vormden zij zelfs opnieuw een meerderheid op het eiland. In de jaren daarna kwam er een maatschappelijke ontwikkeling op gang, welke ertoe leidde dat de Ilja Romanen zich aanpasten aan de moderne tijd. In 1955 werd Île de Boiguehenneuc deel van Les Terres Australes et Antarctiques Françaises.

Onder invloed van bevrijdingsbewegingen over de hele wereld ontstond er onder de Ilja Romanen vanaf 1960 evenwel een groeiende onvrede over het Franse bewind. Men eiste erkenning van de Ilja Romaanse taal, onderwijs (en niet alleen in het Frans) en een enkeling ging zelfs zover om onafhankelijkheid te eisen. Vanaf de late jaren zestig investeerde de Franse staat daarom meer en meer in het eiland en in 1972 kreeg Île de Boiguehenneuc een grote mate van zelfbestuur.
Het aantal inwoners nam vanaf 1940 weer toe en in 1980 telde het eiland bijna dertigduizend inwoners, waarvan ongeveer tweeduizend van Europese (voornamelijk Franse) afkomst.
De jaren zeventig kenmerkten zich anders door een hoge werkloosheid, waardoor velen zich gedwongen zagen om te emigreren, grote sociale en maatschappelijke tegenstellingen (Ilja Romaan/Europeaan), zelfstandigheid of een Frans departement en de taalkwestie.
In 1981 mondde dit uit in een kortstondige gewapende opstand, waarbij de hoofdstad Port de Boiguehenneuc door rebellen ingenomen werd en het eiland onafhankelijk verklaard werd. Na onderhandelingen met Frankrijk werd begin 1982 besloten om een referendum over de status van het eiland te houden. Zeventig procent stemde voor onafhankelijkheid en op 31 december 1982 werd de officiële onafhankelijkheid uitgeroepen. De naam van het land werd daarbij veranderd in Île de Romanhe. Frankrijk behield evenwel een basis op het eiland en bleef verantwoordelijk voor defensie.

Nu, ruim vijfentwintig jaar later is de economische situatie van het land slecht en bijna de helft van het BNP bestaat uit wat Ilja Romaanse gastarbeiders naar huis sturen. Er is enige industrie, maar velen zijn werkloos. De afgelopen jaren heerst er evenwel weer enig optimisme; sinds de verkiezingen van 2005 wordt het land geregeerd door een coalitie van de liberale Union Républicaine en de Floq Socialiste (links). De nationalistische partij (Floq Naxlopa d´Île de Romanhe) die het land sedert 1983 bestuurde, ging toen in de oppositie. De nieuwe regering wil het isolement van Île de Romanhe breken en heeft plannen voor grootscheepse investeringen in 's lands infrastructuur om zo de economische ontwikkeling te stimuleren. Ook het toerisme wordt als een belangrijke toekomstige bron van inkomsten gezien, want Île de Romanhe heeft veel aan natuurschoon te bieden.

Officiële naam: Républiq Île de Romanhe
Hoofdstad: Port de Boiguehenneuc (31200 inw.)
Oppervlakte: 4285 km²
Inwoneraantal: 55124 (jan 2008) (en naar schatting 100.000 in 2050)
Talen: Frans, Romanhe (Ilja Romaans)
Staatsvorm: republiek, het parlement (Azemble Romanhe) heeft 65 zetels, verkiezingen eens per vier jaar, presidentsverkiezingen eens per zeven jaar
President (Azîruqe): Jean-François Sirkit Sept (FNIR, sinds 1997; herkozen in 2004)
Premier: Guillaume Keztil Surt (UR, sinds 2005)
Munteenheid: IR Franc
Voornaamste dagblad: La Dépêche d´Île de Romanhe (dagelijkse oplage 9200)
Lid van: Afrikaanse Unie, Verenigde Naties, OESO, Wereldbank, Verbond van Fictieve Staten
Voor meer informatie: Ministère des Affaires Étrangères, Rue de la Indépendance 47, Port de Boiguehenneuc, République d´Île de Romanhe

Lees het Bultin d'Île de Romanhe (uitgaven vanaf april 2004)